Ethanol là hoá chất mà phòng thí nghiệm nào cũng dùng, nhưng câu hỏi "nên mua loại nào" vẫn là một trong những câu khách hỏi chúng tôi nhiều nhất. Giữa Ethanol tuyệt đối cấp phân tích và cồn công nghiệp, giá có thể chênh nhau vài lần. Chọn đúng loại cho từng việc sẽ tiết kiệm được kha khá chi phí.
Các loại thường gặp
Ethanol tuyệt đối (≥99,5% hoặc ≥99,9%). Gần như không có nước. Dùng khi nước làm hỏng phản ứng hoặc kết quả: tổng hợp hữu cơ, pha dung dịch chuẩn trong dung môi khan, làm dung môi đo quang phổ, kết tủa DNA trong sinh học phân tử. Loại này hút ẩm rất mạnh, mở nắp vài lần là hàm lượng nước đã tăng lên.
Ethanol 96%. Đây là nồng độ cao nhất có thể đạt được bằng chưng cất thông thường, vì Ethanol và nước tạo hỗn hợp đẳng phí ở khoảng 95,6% khối lượng. Loại này rẻ hơn Ethanol tuyệt đối đáng kể, và đủ dùng cho phần lớn công việc như pha chỉ thị, pha thuốc thử, chiết mẫu, rửa dụng cụ, hay dùng làm nguyên liệu pha cồn 70%.
Cồn biến tính. Là Ethanol được trộn thêm chất làm biến tính (thường là Methanol, isopropanol hoặc một số ketone) để không uống được và được miễn thuế. Loại này rất rẻ, chỉ nên dùng để đốt đèn cồn, lau bàn hoặc vệ sinh thiết bị. Không dùng cho phân tích, vì chất biến tính sẽ xuất hiện trên sắc ký đồ và có thể gây nhiễu phản ứng.
Ethanol cấp HPLC hoặc cấp quang phổ. Ngoài độ tinh khiết cao, loại này còn được kiểm tra thêm độ hấp thụ UV và cặn bay hơi. Chỉ cần mua loại này khi phương pháp yêu cầu.
Cồn 70% sát khuẩn: không phải càng đặc càng tốt
Nhiều người nghĩ Ethanol tuyệt đối sát khuẩn mạnh hơn cồn 70%, nhưng thực tế ngược lại. Lượng nước trong cồn 70% giúp Ethanol thấm qua thành tế bào và làm biến tính protein hiệu quả hơn. Ethanol quá đặc thì bay hơi nhanh và làm đông vỏ ngoài tế bào, nên tác dụng kém hơn. Vì vậy tủ cấy, bàn làm việc và dụng cụ vi sinh nên được lau bằng cồn khoảng 70%.
Cách pha 100 mL cồn 70% (theo thể tích):
- Từ Ethanol 96%: lấy 72,9 mL, thêm nước cất đến đúng 100 mL.
- Từ Ethanol tuyệt đối: lấy 70 mL, thêm nước cất đến đúng 100 mL.
Phải thêm nước đến vạch 100 mL, không lấy 70 mL Ethanol cộng với 30 mL nước. Khi trộn Ethanol với nước, thể tích bị co lại, nên cộng hai thể tích sẽ cho tổng nhỏ hơn 100 mL và nồng độ không đúng.
Chọn nhanh theo công việc
| Công việc | Loại nên dùng |
|---|---|
| Tổng hợp hữu cơ, dung môi khan | Ethanol tuyệt đối |
| Kết tủa DNA, RNA | Ethanol tuyệt đối, cấp sinh học phân tử |
| Pha chỉ thị, thuốc thử, chiết mẫu | Ethanol 96% cấp phân tích |
| Pha động HPLC, đo UV | Ethanol cấp HPLC hoặc cấp quang phổ |
| Sát khuẩn bề mặt, dụng cụ | Cồn 70% pha từ Ethanol 96% |
| Đèn cồn, lau chùi | Cồn biến tính |
Bảo quản
Ethanol rất dễ cháy, điểm chớp cháy chỉ khoảng 13 °C, tức là ở nhiệt độ phòng tại Việt Nam hơi Ethanol luôn có thể bắt lửa. Bảo quản trong tủ chứa chất dễ cháy, xa bếp điện, đèn cồn và ổ điện. Với Ethanol tuyệt đối, sau mỗi lần dùng phải đậy nắp thật chặt. Nếu dùng ít, nên mua chai nhỏ thay vì mua can lớn rồi mở ra đóng vào nhiều lần.
Kỹ thuật viên TC-Chem hỗ trợ qua hotline 0942.592.312 hoặc Zalo.