Nguyên tắc
Natri hydroxit hút ẩm và hấp thụ CO₂ từ không khí, nên không thể pha dung dịch chuẩn chính xác chỉ bằng cách cân. Dung dịch được pha gần đúng nồng độ, sau đó xác định lại nồng độ bằng chất chuẩn gốc kali hydro phtalat (KHP, C₈H₅KO₄, M = 204,22 g/mol) với chỉ thị phenolphtalein.
Hoá chất và dụng cụ
- Natri hydroxit dạng viên, cấp phân tích
- Kali hydro phtalat, cấp chuẩn gốc
- Dung dịch chỉ thị phenolphtalein 1% trong ethanol
- Nước cất đã đun sôi và để nguội (loại CO₂)
- Bình định mức 1000 mL, buret 50 mL, bình nón 250 mL, cân phân tích 0,1 mg
- Chai nhựa PE có nắp kín để bảo quản
Pha dung dịch
- Cân nhanh khoảng 4,2 g NaOH vào cốc có mỏ.
- Hoà tan bằng khoảng 200 mL nước đã loại CO₂, để nguội về nhiệt độ phòng (quá trình hoà tan toả nhiệt).
- Chuyển vào bình định mức 1000 mL, tráng cốc, thêm nước tới vạch và lắc đều.
- Chuyển ngay sang chai PE. Không bảo quản NaOH trong chai thuỷ tinh nút mài vì nút dễ bị kẹt.
Xác định lại nồng độ
- Sấy KHP ở 105–120 °C trong 2 giờ, để nguội trong bình hút ẩm.
- Cân chính xác khoảng 0,40 g KHP (ghi đến 0,1 mg) vào bình nón 250 mL.
- Thêm khoảng 50 mL nước đã loại CO₂, lắc cho tan hết, thêm 2–3 giọt phenolphtalein.
- Chuẩn độ bằng dung dịch NaOH đến khi xuất hiện màu hồng nhạt bền trong 30 giây.
- Làm lặp lại 3 lần. Kết quả chấp nhận khi các lần chênh nhau không quá 0,2%.
Tính kết quả
Nồng độ NaOH (mol/L) = m × 1000 / (204,22 × V)
Trong đó m là khối lượng KHP (g), V là thể tích NaOH tiêu tốn (mL).
| Lần | m KHP (g) | V NaOH (mL) | C (mol/L) |
|---|---|---|---|
| 1 | 0,4085 | 20,05 | 0,09977 |
| 2 | 0,4112 | 20,17 | 0,09983 |
| 3 | 0,4060 | 19,93 | 0,09975 |
Nồng độ trung bình: 0,0998 mol/L.
Lỗi thường gặp
- Màu hồng mất sau vài giây: CO₂ trong không khí hoà vào dung dịch. Đọc điểm cuối khi màu bền 30 giây, không chuẩn độ quá chậm.
- Nồng độ giảm dần theo thời gian: dung dịch hấp thụ CO₂. Gắn ống bảo vệ chứa vôi soda trên chai và xác định lại nồng độ trước mỗi đợt dùng.
- Kết quả lệch giữa các lần: KHP chưa sấy kỹ hoặc buret còn bọt khí ở đầu.
NaOH gây bỏng da và tổn thương mắt nghiêm trọng (GHS05). Đeo kính bảo hộ và găng tay khi cân và hoà tan. Xem phiếu an toàn hoá chất trước khi làm.
Cần tư vấn thêm về phương pháp hoặc sản phẩm?
Kỹ thuật viên TC-Chem hỗ trợ qua hotline 0942.592.312 hoặc Zalo.
Gửi yêu cầu báo giáKỹ thuật viên TC-Chem hỗ trợ qua hotline 0942.592.312 hoặc Zalo.